Jak USC funkcjonowac powinny? – felieton Tomasza Telesińskiego

Data: 11-02-2016

tele

Realizacja zadań zleconych przez JST, od samego początku funkcjonowania samorządu lokalnego, stanowiła istotny element codziennych wysiłków. Idea zakładała dość naturalną realizację zadań o wymiarze „centralnym” przez struktury samorządowe, które mają bezpośrednią styczność z mieszkańcem, zainteresowanym jak najwyższą jakością świadczonych usług. Za tymi działaniami szło odpowiednie unormowanie legislacyjne oraz środki na realizację zadań. Tyle teorii, a w praktyce, jak większość samorządowców wskazuje, proporcje te zaczęły się nieco „rozjeżdżać” – zadań przybywało, a środków i struktur organizacyjnych nie koniecznie. Krytyczny głos samorządowców w tej sprawie, był wielokrotnie uwypuklany, niestety z miernym skutkiem. Dlatego kilka miesięcy temu inicjatywa Ogólnopolskiego Porozumienia Organizacji Samorządowych postanowiła zbadać wycinek dotyczący funkcjonowania urzędów stanu cywilnego. W pierwszej połowie 2016 roku przeprowadzono ankietyzację w 5 województwach – wielkopolskim, pomorskim, lubuskim, śląskim i lubelskim. W efekcie tego działania, blisko 500 jednostek postanowiło się podzielić własną wiedzą i opinią na temat przestrzeni, w jakiej na co dzień pracują.

 

Uzyskane w niniejszym badaniu wyniki potwierdzają przyjęte hipotezy badawcze. Mając na uwadze trzy eksplorowane wymiary funkcjonowania USC (organizacyjny, kadrowy i finansowy) przyjąć należy, że mimo zrealizowanych dotychczas inwestycji, nadal występuje konieczność dalszego wsparcia finansowego gmin w zakresie doposażenia USC oraz poprawy warunków pracy jak i obsługi klientów. Wymagane jest ponadto przeprowadzenie zmian legislacyjnych, które umożliwią kształtowanie struktur organizacyjnych USC, adekwatnych do rzeczywistych warunków i wymagań. W odniesieniu do wymiaru finansowego niezbędna jest ponowna weryfikacja przyjętych odgórnie założeń ustalania dotacji celowej na zadania zlecone. W szczególności wymagane jest zapewnienie czynnego udziału strony samorządowej w systemie ustalania dotacji celowych, uwzględnienia wszystkich czynności, które generują koszty oraz kontrola realizacji sposobu dystrybucji środków finansowych do gmin. Istotne jest także zwiększenie zaangażowania wojewodów w finansowanie inwestycji realizowanych w USC.

 

Powstały raport jest efektem współpracy zbiorowej pięciu organizacji – Stowarzyszenia Gmin i Powiatów Wielkopolski, Związku Gmin Województwa Lubuskiego, Pomorskiego Związku Gmin, Śląskiego Związku Gmin i Powiatów oraz Związku Gmin Lubelszczyzny. Mamy nadzieję, że opracowany materiał stanie się asumptem do niezbędnych zmian, które poprawią jakość świadczonych usług. Cieszy nas fakt, iż na wszystkich etapach realizacji projektu, merytorycznym partnerem działania był Departament Spraw Obywatelskich MSWiA, co pozwoliło na jeszcze lepsze efekty badawcze, a także bieżące informowanie władz centralnych o oczekiwaniach strony samorządowej. Aktualnie ważna dla nas jest jak najszersza promocja nakreślonych wniosków, tak aby dało to efekt zmian legislacyjnych. Liczymy również na zaangażowanie ogólnopolskich organizacji samorządowych, jak i reakcję Ministerstwa Finansów na sformułowane postulaty.

 

Raport w wersji elektronicznej jest dostępny na stronie internetowej SGiPW i będzie kolportowany w wersji drukowanej wśród wielkopolskich samorządów. Weryfikacja funkcjonalności zadań zleconych w JST, być może pozwoli na lepszą efektywność systemu, co stanowi główne oczekiwanie zarówno Rządu RP jak i strony samorządowej. A wsłuchanie się w obiektywną ocenę przedstawicieli JST, którzy na co dzień konfrontują się z realiami organizacyjnymi, może przynieść najlepsze efekty.

 

Zamykając działania badawcze, serdecznie dziękujemy za koordynację merytoryczną nad projektem w naszym regionie kierownikowi USC w Luboniu Cezaremu Bidermanowi, kierownikowi USC w Rawiczu Beacie Aszkiełowicz  oraz całej rzeszy pracowników USC, którzy zechcieli podzielić się własnymi spostrzeżeniami związanymi z codzienną pracą. 

 

Uwagi, opinie, polemika: tel. 61 854 19 73, e-mail: t.telesinski@sgipw.wlkp.pl