Horyzont możliwości dla regionów

Data: 16-10-2018

Naukowcy, przedsiębiorcy, NGO, jednostki samorządowe oraz wszystkie inne instytucje posiadające osobowość prawną, zainteresowani nawiązaniem współpracy międzynarodowej, mogą znaleźć szeroką ofertę konkursów w ramach Programu Ramowego Badań i Innowacji Horyzont 2020, największego systemu finansującego badania naukowe i innowacje (77 mld euro na lata 2014-2020).

 

Głównym jego celem jest przyczynianie się do zbudowania społeczeństwa i gospodarki opartych na wiedzy poprzez wspieranie badań, rozwoju i innowacji.

 

Idea programu Horyzont 2020 opiera się na trzech filarach podstawowych:

  • wzmacnianiu doskonałej bazy naukowej – w rozumieniu zarówno kapitału ludzkiego jak i jakości prowadzonych badań,
  • promowaniu osiągania przez europejskie podmioty wiodącej pozycji w przemyśle,
  • reagowaniu na aktualne i przewidywane wyzwania społeczne,

i działaniach horyzontalnych, takich jak wyrównywanie różnic potencjałów badawczo-rozwojowych regionów Europy czy też szeroko pojęte promowanie nauki wśród społeczeństwa.

 

W każdym z filarów i działań Horyzontu 2020 rokrocznie ogłaszanych jest wiele konkursów otwierających zainteresowanym instytucjom możliwość aplikowania o granty na realizację projektów we współpracy międzynarodowej. Ich tematyka dotyczy niemalże wszystkich dziedzin nauki, a także życia społecznego i gospodarczego. Konsorcja aplikujące o granty w Horyzoncie 2020 są nie tylko międzynarodowe, ale także międzysektorowe. Instytucje reprezentujące samorząd są dla takich konsorcjów szczególnie cennym „nabytkiem”, gdyż ich działalność ma silne przełożenie na praktykę społeczną i biznesową. Samorządy w takich konsorcjach szczególnie dobrze realizują się jako „dostarczyciele” danych, „wdrożeniowcy” nowej wiedzy i metodologii, kreatorzy polityki regionalnej czy replikatorzy idei.

 

Wnioski w Programie Horyzont 2020 składane są w odpowiedzi na ogłoszone przez KE konkursy (http://ec.europa.eu/research/participants/portal/desktop/en/opportunities/h2020/). Dokumentacja konkursowa określa i konkretyzuje obszary badawcze, przedstawia niezbędne informacje nt. systemu finansowania projektu, kryteria oceny dokonywanej przez ekspertów i budżet, a także zawiera wytyczne potrzebne do przygotowania wniosku.

 

Po zapoznaniu się z zasadami konkursu, należy zdecydować jaką rolę będziemy pełnić w projekcie. Możliwości są dwie, pierwsza to koordynacja projektu, a co za tym idzie, wzięcie na siebie odpowiedzialności tworzenia projektu i zarządzania nim. Koordynatorem powinna zostać instytucja posiadająca doświadczenie w prowadzeniu projektów międzynarodowych. Druga możliwość to pełnienie roli partnera, zalecana tym, którzy zaczynają swoją przygodę z programem ramowym.

 

Tworzenie wniosku do programu H2020 odbywa się na wielu płaszczyznach i wiąże się z umiejętnością takiego przedstawienia tematu, aby przekonać ekspertów KE o wyjątkowości naszego pomysłu i o tym, że warto inwestować w niego europejskie pieniądze.

 

Pomysł należy dobrze sprzedać przedstawiając go we właściwy sposób. Jasno określony cel i cele szczegółowe, które wyznaczą etapy pracy, innowacyjna metodologia, istota prowadzenia badań w odniesieniu do aktualnego stanu wiedzy, wszystkie te elementy, muszą przekonać ekspertów o tym, że wyniki prac prowadzone w projekcie będą miały zastosowanie na skalę europejską. Z projektu musi wynikać konieczność prowadzenia badań właśnie teraz, a także ich  finansowanie  ze środków europejskich, a nie krajowych.

 

Szansą na dobry projekt badawczy jest również odpowiedni skład konsorcjum, gwarantujący międzynarodową i międzysektorową współpracę. Podstawą takiego konsorcjum jest zespół doświadczonych, najlepszych specjalistów w danej dziedzinie, składający się jednostek naukowych prowadzących badania, przedsiębiorstw testujących wyniki oraz użytkowników końcowych, gwarantujących wdrożenie rezultatów do praktyki.

 

Kolejny, niezbędny element projektu to zarządzanie. Odpowiednio przedstawiona struktura oraz obszary zarządzania badaniami, ludźmi, finansami, ryzykiem czy raportami przekonają ekspertów o słuszności ulokowania środków w konkretny projekt.

 

Wnioski składane do H2020 mają przypisaną konkretną wartość progową, osiągnięcie której jest niezbędne do tego, aby projekt miał szansę na otrzymanie dofinansowania. Każdy szczegół ma znaczenie, również forma i styl w jakim tworzymy projekt. Umiejętności marketingowe z pewnością mogą się przydać, kiedy zdamy sobie sprawę, że wniosek tworzymy dla trzech ekspertów, od decyzji których będzie zależał los projektu. Warto pamiętać o kilku złotych zasadach, które z pewnością pomogą stworzyć dobry wniosek: przestrzeganie limitu stron, czytelny i przejrzysty język, unikanie trybu przypuszczającego i bezosobowego, dbałość  o szczegóły estetyczne, to elementy, które wyróżnią nasz projekt z pośród innych.

 

Jak rozpoznać, co oferuje Horyzont 2020 naszemu samorządowi i regionowi? Najlepiej zacząć od kontaktu z ekspertami Regionalnego Punktu Kontaktowego Programów Ramowych UE w Poznaniu (RPK Poznań). Wszystkim zainteresowanym podmiotom z województw wielkopolskiego i lubuskiego oferują bezpłatne wsparcie doradcze i konsultacyjne związane ze wspomnianymi programami. Pomoc RPK Poznań obejmuje wiele form – począwszy od m.in. spotkania konsultacyjnego, poprzez mentoring, a na szerokim katalogu szkoleń i warsztatów skończywszy. Kontakt z ekspertami RPK jest możliwy na każdym etapie styczności z programem Horyzont 2020 – od idei uczestnictwa w projekcie, poprzez etap pisania, aż do sprawozdania i rozliczenia już zakończonego projektu. (www.rpk.ppnt.poznan.pl ).

 

Joanna Bosiacka-Kniat, Izabela Stelmaszewska-Patyk, Paweł Kaczmarek

Eksperci Regionalnego Punktu Kontaktowego Programów Ramowych UE

Poznański Park Naukowo-Technologiczny